JEOFİZİK  MÜHENDİSLİĞİ VE HİZMET ALANLARI  NELERDİR ?

 
 

 

              İnsanda öğrenme isteği olan duygu: merak …

 

            Merak, insanın doğayı kontrol altına alma aracı olan araştırma ve bilgi doğurdu. Bilgi, güçtür, kuvvettir. Bilgi dağarcığını  büyütmek için çalışan insanoğlunun bir tutkusu onu mağara duvarına yaptığı çizimlerden, madde enerjinin ufuklarına, uzaya,  yeryüzünün yapısına ve yer içinin araştırmasına itti.

            Ancak, insanoğlunun yerküreyi araştırma ufku uzun süre iki boyutlu  biçimde yüzeyden yapılan incelemelerle, yani dağlar ve okyanuslar boyunca gelişti. İnsanoğlu, her zaman ,üçüncü boyut olan yer çini de merak etti. Dünyanın kendisini oluşturan bu katı küre  nasıldı, burada neler vardı?

 

            İşte insanoğlunun yer küreyi ve evreni keşfetmek için atıldığı maceranın sürükleyici öyküsü Jeofizik’ in öyküsüdür.

             Geçmişte ve günümüzde yer kürenin yapısı nasıldı? Dağlar ve volkanlar nasıl oluştu? Depremler nasıl ve  nerede olmaktadır? İçtiğimiz ve kullandığımız yer altı suları nerelerdedir? Ya petrol kaynakları … Enerjinin, maddenin dünyası, bina, baraj, köprü ve fabrikaların zemin yapısı…

 

            Bunlar hep Jeofiziğin cevapladığı sorulardır. Jeofizik yer içindeki gözümüzdür. Grekçe “gala” ( Yerküre Tanrıçası ) “physics” ( doğa ) sözcüklerinden türetilen Jeofizik dünyamız ve onun etrafını çevreleyen atmosfer ve hidrosferle uzayda yer alan diğer gezegenlerin fiziksel özelliklerini onların yapısını ve oluşan olayların nasıl ve neden olduğunu araştıran ve insanlığın yararına ürünler olarak ortaya koyan bir bilim ve mühendislik dalı olarak tanımlanabilir.

 

            Bu tanımdan denizlerin, atmosferin, yer kabuğunun, yerin derinliklerinin, insanların yaşam sürdüğü doğa çevresinin fiziksel yapısı, maden, petrol, su, jeotermal kaynak, endüstriyel  hammadde vb. gibi doğal kaynaklar; deprem, heyelan, su baskını, çığ  gibi doğal olayların araştırması anlaşılır. Ayrıca çeşitli boyut türdeki mühendislik yapılarının zemin araştırmaları ve zemin yapı etkileşiminin analizinin kent planlarında mikro bölgelendirme çalışmaları da jeofizik mühendisliği uğraş alanlarındandır.

 

     Jeofizik mühendisliğinin araştırma ve ölçme yöntemleri ya yerkürenin incelenen bölümüne ve olayına göre ya da belirli fiziksel özelliklerinden yola çıkılarak gruplandırılabilir.

            

            Yerkürenin ilgili bölümü ve olayına göre jeofizik araştırmalar uluslararası Bilim Birlikleri Konseyi           ( International Counsil of Scientific Unions’ a göre :

 

Sismoloji ( Deprem bilim )  ve yeriçi fiziği araştırmaları

Hidroloji Araştırmaları

Jeomagnetizma ve Aeronomi araştırmaları

Meteoroloji ve atmosfer fiziği araştırmaları

Volkanoloji ve yer içi kimyasal araştırmaları

6. fiziksel Oşinomrofi araştırmaları olarak sınıflandırılabilir.

 

Fiziksel özelliklere dayandırılarak oluşturulan Jeofizik Mühendisliği Araştırma yöntemleri belirli fiziksel özelliklerin   arazide yerinde ve laboratuarda ölçülmesi ve bunların amaca göre ( Hidrolojik, madencilik, yapılaşma, jeoloji…vb. ) değerlendirilmesi vbe yorumlanmasına dayanır. ( Genellikle 1900’ lardan sonra geliştirilen çeşitli Jeofizik yöntemlerde incelenen fiziksel özelliklere bağlı bir kurumsal çözüm geliştirilmiştir. başlıca Jeofizik yöntemleri aşağıda verilmiştir. Genellikle kayaçların çok çeşitli olabileceğinden çok farklı sayı ve türde yöntem geliştirilebilir. ( İlk ışık 1996 )

           

        Yerkürenin çeşitli bölümlerinin araştırılması için çeşitli yöntemler ( Maden Ocakları, sondajlar…vb. ) vardır.

      Ancak bunlar çok pahalı olup genel bilgi sağlarlar. Jeofizik yöntemler ve yerkürenin geniş bir alanındaki değişimlerini çok hızlı olarak belirlerler. Jeofizik aramalar sondajın gereğini ortadan kaldırmaz. Ancak arama-araştırma programının daha iyi yönlendirilerek zaman ve ekonomik faktörlerin en aza indirilmesine yardımcı olur.